In de serie Beleggerspraat nemen bestuurslid Anne Kock en CEO Harold Clijsen je mee in de bijzondere en belangrijke wereld van beleggingen. Ze vertellen je waarom we als pensioenfonds beleggen, en waarin, en hoe we omgaan met kansen en risico’s. Zo maak jij kennis met de beleggingswereld.
Op dit moment is er veel aandacht voor het beleggingsbeleid en de beleggingsresultaten van pensioenfondsen. Sommige mensen vinden dat pensioenfondsen meer risico zouden moeten nemen om een hoger rendement te halen. Maar hoe werkt dat eigenlijk? En waarom kiest een pensioenfonds niet altijd voor de beleggingen met het hoogste rendement?
In deze aflevering vertellen Anne en Harold hoe Pensioenfonds PGB de balans zoekt tussen rendement en risico. En waarom juist die balans belangrijk is voor een goed pensioen.
Anne: ‘Ja, die gedachte begrijp ik wel. Zeker als je ziet dat sommige beleggingen of sectoren het een tijd heel goed doen. Dan lijkt het soms alsof je eenvoudig meer rendement kunt halen door meer risico te nemen. Toch werkt het voor een pensioenfonds anders. Wij beleggen niet voor een paar maanden of een paar jaar, maar voor de lange termijn. We beheren het pensioen van ongeveer 450.000 deelnemers die pensioen opbouwen, pensioen ontvangen of hun pensioen nog bij ons hebben staan.
Ons doel is niet om zo veel mogelijk rendement te halen. Ons doel is om te zorgen voor een goed pensioen. Dat vraagt om een zorgvuldige afweging tussen rendement en risico.’
Harold: ‘We beleggen omdat sparen alleen niet genoeg is voor een goed pensioen. Pensioen bouw je op over tientallen jaren. In die periode stijgen de prijzen. Door te beleggen laten we het pensioenvermogen groeien. Zo kunnen we de pensioenen nu én in de toekomst betalen. Daarbij kijken we niet alleen naar hoeveel rendement we behalen. We kijken ook naar hoeveel geld we nodig hebben om alle pensioenen nu en in de toekomst te kunnen betalen. Soms behalen pensioenfondsen hoge rendementen, terwijl hun financiële positie nauwelijks verbetert. Bijvoorbeeld als pensioen tegelijkertijd duurder wordt. Daarom draait het niet alleen om rendement, maar ook om de vraag of onze beleggingen voldoende opleveren om aan onze verplichtingen te voldoen. Dat doen we samen. Door collectief te beleggen delen we risico’s, houden we de kosten lager en kunnen we schommelingen beter opvangen.’
Anne: ‘Omdat rendement en risico onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Beleggingen die een hoog rendement kunnen opleveren, brengen vaak ook meer risico met zich mee. Natuurlijk willen wij een goed rendement behalen. Maar we willen ook voorkomen dat grote tegenvallers de financiële positie van het pensioenfonds onder druk zetten. We hebben immers een verantwoordelijkheid naar al onze deelnemers.
Daarom zoeken we steeds naar de juiste balans. We nemen voldoende risico om op de lange termijn rendement te behalen. Maar niet zoveel risico dat de pensioenen in gevaar kunnen komen als de markten tegenzitten.’
Harold: ‘Dat begint met spreiding. We beleggen niet in één land, sector of beleggingscategorie. We spreiden onze beleggingen wereldwijd over aandelen, leningen aan overheden en bedrijven, infrastructuur, woningen en commercieel vastgoed. Daardoor zijn we minder afhankelijk van ontwikkelingen in één deel van de markt. Valt een belegging tegen? Dan hoeft dat niet direct grote gevolgen te hebben voor het totale pensioenvermogen. Risico’s kun je nooit helemaal uitsluiten. Maar door bewust te spreiden en voortdurend naar de ontwikkelingen in de wereld te kijken, houden we die risico’s zo goed mogelijk beheersbaar.’
Anne: ‘De wereld verandert snel. We zien geopolitieke spanningen, oorlogen en economische ontwikkelingen die invloed hebben op financiële markten. Dat zorgt soms voor flinke schommelingen in de waarde van beleggingen. Tegelijkertijd zijn financiële markten niet voorspelbaar. Je zou verwachten dat al die onrust automatisch leidt tot lagere beurskoersen. Maar ondanks de spanningen in de wereld staan aandelenmarkten soms juist dicht bij recordniveaus. Daarom passen we ons beleggingsbeleid niet direct aan bij iedere ontwikkeling. Als pensioenfonds beleggen we voor de lange termijn. We spreiden onze risico’s, houden rekening met verschillende scenario’s en volgen de ontwikkelingen op de voet. Juist in onzekere tijden is het belangrijk om koersvast te blijven.’
Harold: ‘Ja, tijdelijk wel. We willen op 1 januari 2027 vanuit een sterke en stabiele financiële positie overstappen naar het nieuwe pensioen. Daarom hebben we het risicoprofiel van onze beleggingen tijdelijk verlaagd. Om meer zekerheid te creëren rondom het moment van invaren, hebben we extra bescherming ingebouwd tegen sterke dalingen van aandelenkoersen. Dat doen we met zogenoemde putopties. Je kunt dat vergelijken met een verzekering. Hiervoor betalen we een premie. In ruil daarvoor krijgen we bescherming als aandelenkoersen sterk dalen. Dat betekent niet dat we voor de lange termijn anders gaan beleggen. Deze bescherming is vooral bedoeld om de overgang naar het nieuwe pensioen zo zorgvuldig mogelijk te laten verlopen.’
Anne: ‘Deelnemers mogen van ons verwachten dat we zorgvuldig omgaan met hun pensioenvermogen. Dat betekent dat we kansen benutten om rendement te behalen. Maar ook dat we risico’s beheersen. Ons doel is niet om ieder jaar het hoogste rendement te halen. Ons doel is om op de lange termijn een goed pensioen mogelijk te maken. Daarbij hoort een sterke financiële positie en een beleggingsbeleid dat bestand is tegen schommelingen op de financiële markten. Als bestuurder kijk ik niet alleen naar volgend jaar, maar ook naar de periode daarna. De keuzes die we vandaag maken, moeten ook over 10 of 20 jaar nog verantwoord zijn. Daarom kiezen we niet voor de hoogste risico’s, maar voor een aanpak die past bij een goed pensioen in een onzekere wereld.’
Anne Kock (47) is bestuurder bij Pensioenfonds PGB. Zij houdt zich bezig met alles rondom de beleggingen en de financiële situatie van het fonds. Ze is voorzitter van de commissie balansbeheer en daarnaast besteedt zij veel aandacht aan duurzaam beleggen. Ze is al lang actief in de financiële wereld. Onder andere als toezichthouder bij De Nederlandsche Bank. Omdat zij veel verschillende functies heeft gehad, bekijkt ze de onderwerpen die op de bestuurstafel liggen van diverse kanten. Ze woont samen met haar man en 3 kinderen in Driehuis. In haar vrije tijd is ze graag sportief bezig met fietsen, hardlopen of surfen.
Harold Clijsen (54) is Chief Executive Officer (algemeen directeur) bij PGB Pensioendiensten, de uitvoeringsorganisatie van Pensioenfonds PGB. Hij is verantwoordelijk voor de algemene gang van zaken en in het bijzonder voor balansbeheer, positionering en groei. Daarvoor was hij een aantal jaren Chief Investment Officer (directeur Beleggingen) bij PGB Pensioendiensten. Ook Harold is al lang werkzaam in de financiële wereld, onder andere bij pensioenuitvoerder MN en Interpolis Pensioenen. Harold woont met zijn partner in Vinkeveen en heeft een zoon en twee dochters. Zijn vrije tijd brengt Harold het liefst door in de natuur en op het water.