Aanmelden

Een haar in de soep

23-7-2019

Zaterdag 15 juni was misschien wel de spannendste dag in de geschiedenis van het Nederlandse pensioenstelsel van de afgelopen 10 jaar. Op die dag werd bekend of de achterbannen van FNV en CNV instemden met het kort daarvoor gesloten pensioenakkoord. Dat was spannend, want de eerste reacties waren best kritisch. Iedereen was dan ook opgelucht toen het ‘ja’ klonk. Opgelucht omdat daarmee voorlopig een einde kwam aan een al tien jaar slepende pensioendiscussie. En ook opgelucht omdat daarmee een dreigende korting bij enkele grote pensioenfondsen van tafel leek.

 

Die opluchting is inmiddels behoorlijk getemperd. Nog voordat een begin is gemaakt met de uitwerking staat het pensioenakkoord al behoorlijk onder druk. De uitwerking is op zich al een megaklus, die jaren gaat duren. En de overgang naar het nieuwe stelsel is niet eenvoudiger geworden door een behoorlijke haar in de soep. Eigenlijk twee ‘haren’: de alsmaar dalende rente en een wijziging van de financiële spelregels vanaf volgend jaar. Samen zorgen die twee ontwikkelingen ervoor dat de kans op een korting (een verlaging van de opgebouwde pensioenen en pensioenuitkeringen) ineens toch weer een reëel risico is voor heel veel mensen. Bij Pensioenfonds PGB is de kans op een korting volgend jaar nog altijd klein, ook al merken we de gevolgen van de lage rente en de veranderde spelregels natuurlijk wel.

 

Redenen waarom moet worden gekort
Hoe zit het ook alweer met korten? Er zijn twee situaties waarin een pensioenfonds volgens de wet moet korten. De eerste is wanneer een fonds langer dan vijf jaar aaneengesloten niet beschikt over de minimale financiële reserve die de wet voorschrijft. Die minimale reserve bedraagt bij Pensioenfonds PGB 4,2%. In het pensioenakkoord is afgesproken dat deze eis wordt afgezwakt tot het nieuwe stelsel er is. Pensioenfondsen die in deze situatie verkeren hoeven volgend jaar niet te korten, mits hun vermogen op 1 januari aanstaande groot genoeg is om de verplichtingen te dekken. Dat wil zeggen dat ze een dekkingsgraad van 100% moeten hebben.

De tweede reden om te korten is wanneer de financiële positie van een pensioenfonds zodanig is verzwakt dat de dekkingsgraad van het fonds beneden een kritisch minimum daalt: de kritische dekkingsgraad. Bij PGB bedraagt die op dit moment 88%. Daaronder is het fonds niet meer aantoonbaar in staat om binnen een periode van tien jaar zo aan te sterken dat het weer in staat is in de toekomst aan zijn verplichtingen te blijven voldoen.

 

De rentedaling
De eerste haar in de soep wordt veroorzaakt doordat de rente waarmee pensioenfondsen moeten rekenen bij het vaststellen van de waarde van hun verplichtingen, de laatste tijd weer verder is gedaald. Bij een aantal fondsen dat al in de gevarenzone zat, dreigen de verplichtingen daardoor de bezittingen te overtreffen. Ze lopen het ernstige risico dat ze ondanks goede beleggingsresultaten per 1 januari aanstaande de dekkingsgraad van 100% niet halen. Die pensioenfondsen dachten dat ze dankzij het pensioenakkoord uit de problemen waren, maar lopen nu alsnog het risico te moeten korten.

 

De gewijzigde spelregels
Eens in de vijf jaar benoemt het kabinet een commissie die advies geeft over rekenregels voor pensioenfondsen. Deze zogenaamde commissie Parameters heeft de teugels behoorlijk aangehaald, en haar strenge adviezen zijn overgenomen door kabinet en toezichthouder DNB. Hierdoor moeten pensioenfondsen de komende jaren onder meer rekenen met een lager te verwachten rendement. Dat heeft gevolgen voor de herstelkracht van het fonds. Als pensioenfondsen voor de komende jaren uit moeten gaan van een lager rendement, dan gaat de kritische dekkingsgraad omhoog, want het wordt moeilijker om binnen tien jaar weer voldoende te herstellen. Deze aanscherping van de spelregels kan - samen met de lage rente - tot gevolg hebben dat een aantal pensioenfondsen op 1 januari aanstaande onder de kritische dekkingsgraad zakt en als gevolg daarvan moet korten.

 

Tegenvaller
Zowel de dalende rente als de nieuwe spelregels zijn voor veel pensioenfondsen een ernstige tegenvaller. De gedachte had toch min of meer postgevat dat door het nieuwe pensioenakkoord de kortingsdreiging voorlopig was afgewend. Nu blijkt dat door de recente ontwikkelingen bepaald niet het geval te zijn. Dat leidt ook tot onbegrip.
Na tien jaar van moeizame discussie ligt er eindelijk een akkoord en staan alle partijen klaar om het verder uit te werken, drijft er deze haar in de soep waardoor alles weer op scherp staat. Dat is een tegenvaller voor de werknemers-en werkgeversorganisaties, voor het kabinet en de politiek. Maar de mensen die hier echt de dupe van kunnen worden zijn de miljoenen deelnemers en gepensioneerden die onverhoeds met deze dreiging worden geconfronteerd.
Hoe dit afloopt zal de komende maanden moeten blijken en dat wordt nog een spannende puzzel.

 

Ons pensioenfonds zit gelukkig niet in de gevarenzone. Onze beleidsdekkingsgraad was de afgelopen twee jaar hoger dan 104,2% en de kans dat we op 1 januari onder de - dan verhoogde - kritische dekkingsgraad zakken, is klein. Dat is overigens geen reden om rustig achterover te leunen.
De lering die ook wij moeten trekken uit deze haar in de soep is dat de wereldwijde lage rente een voortdurend risico betekent voor onze pensioenen; een risico dat niet wordt weggenomen door het pensioenakkoord. Want een pensioen dat meer meebeweegt met de financiële markten betekent ook in de toekomst een reële kans op korten.

 

 

Freek Busweiler
Freek Busweiler is bestuurslid van Pensioenfonds PGB vanaf 2018. Hij gaat in zijn columns graag in op thema’s waarmee hij zich in het bestuur bezig houdt: communicatie en dienstverlening. Maar ook op onderwerpen die als gepensioneerde dicht bij hem staan.
Wim Vink reageer
reageert op 26-07-2019:

Een mooi verhaal over de pensioenen , maar geeft niet echt een duidelijk antwoord op de vele vragen van de gepensioneerde . IS het niet zo dat een deelnemer zijn premie in 40 jaar betaald , op zijn pensioenleeftijd een bedrag heeft gespaard , en dat over de te verwachten Gemiddelde levensjaren wordt verdeeld ? . dus dit bedrag ligt vast en heeft geen gevaar te duchten van rendementen of rentes die laag zijn . alleen kan dit bedrag worden verminderd door de beheers kosten van de pensioen fondsen , maar helaas worden die niet openbaar gemaakt , en dat maakt de hele pensioen wereld wazig en ondoorgrondelijk . onze overheid heeft een controlerde functie , maar is ook gebaat bij een opschuiving van de AOW ( en pensioen ) leeftijd dus hoe onpartijdig en betrouwbaar is die ?? Helaas geven de pensioenfondsen daar geen duidelijk beeld van en plaatsen daardoor zichzelf in een schemer licht , dus pensioen fondsen …. durf op te staan en de gepensioneerde met open vizier toe te treden...uiteindelijk zijn zij de enige aandeelhouders van deze instantie

Wim van Tongerloo reageer
reageert op 26-07-2019:

Onze z.g. overheid heeft meerdere malen beloftes gedaan die niet zijn uitgekomen en zelfs in de Nederlandse Pensioen pot gegraaid hoe zit dat. Mensen die nog nooit gewerkt hebben de z.g. asielzoekers die menen dat Nederland een luilekkerland is.

Paul van Haastrecht reageer
reageert op 29-07-2019:

Beste heer Busweiler, Men blijft maar spreken van een pensioenakkoord. Er is helemaal geen pensioenakkoord! Zo jammer! Er is alleen een AOW akkoord, misschien moet u dat maar eens benadrukken. Met vriendelijke groet, Paul van Haastrecht

R.Nap reageer
reageert op 31-07-2019:

Geen gelul gewoon met 65 met pensioen er is geld zat in het fonds dus uitbetalen voor mensen zo als ik die meer dan 50 jaar hebben gewerkt!!! schandalig dat de regering ons in de maling neemt mensen word wakker doe iets in andere landen om ons heen hebben het wel. Gele hesjes bij voorbeeld maar dan rood!!!

Roel reageer
reageert op 03-08-2019:

Ik adviseer iedereen op de Site van 50 plus het artikel te lezen: Kleine kliek verantwoordelijk voor slecht rekenrentebeleid. Wij als gepensioneerden hebben werkelijk alle reden om ons fors bestolen te voelen. Ook ons pensioenfonds kan zich dit ook aanrekenen.

freek busweiler reageer
reageert op 11-08-2019:

De reactie van Wim Vink op mijn column Haar in de Soep is toch voor mij aanleiding om even in de pen te klimmen in een poging een paar dingen recht te zetten. Ik vrees namelijk dat een aantal ideeën van Wim wellicht ook bij andere gepensioneerden en deelnemers leeft. Iedere deelnemer en zijn werkgever betalen pensioenpremie. Die premie wordt door het pensioenfonds belegd en daarvoor wordt jaarlijks een pensioenaanspraak ingekocht. Als de deelnemer de AOW-gerechtigde leeftijd bereikt, vormen die jaarlijks opgebouwde aanspraken het levenslange pensioen in aanvulling op de AOW. In principe heeft de gepensioneerde jaarlijks recht op dat bedrag, met een kanttekening. Als de financiële situatie het toelaat kan dat bedrag worden verhoogd in verband met de stijging van de kosten van levensonderhoud, maar ook het omgekeerde kan zich voordoen. Als de financiële situatie van het pensioenfonds niet toereikend is moet het pensioenfonds korten en dat kan ook de gepensioneerden treffen. Dat is vooral het geval als de rente laag is of de beleggingsresultaten achterblijven of een combinatie van beide. Deze aspecten wegen veel zwaarder dan de kosten die het pensioenfonds moet maken voor het voeren van de pensioenadministratie en het vermogensbeheer. Overigens doen we niet geheimzinnig over deze kosten. Onze kosten staan op de website. (zie hier onder) En in ons jaarverslag staat een uitgebreide toelichting. Ook staan ze in onze Pensioen 1-2-3, dat is de informatie over de regeling die iedere deelnemers in zijn persoonlijke omgeving op mijnpgbpensioen.nl ontvangt. We doen ons best zo open en eerlijk mogelijk te zijn.

Ans Bouwmans reageer
reageert op 12-08-2019:

U vindt informatie over onze kosten op de volgende webpagina: www.pensioenfondspgb.nl/nl-nl/overpgb/Paginas/Financiële%20situatie/Kosten.aspx. U vindt al onze jaarverslagen bij de 'downloads'. Via het volgende linkje kunt u meteen naar het jaarverslag van 2018: https://www.pensioenfondspgb.nl/nl-nl/Documents/Jaarverslagen%20PGB/Jaarverslag_Pensioenfonds-PGB_2018.pdf Alle informatie over onze kosten vindt u in het hoofdstuk 'Kosten Pensioenfonds'.

H.Mulder reageer
reageert op 12-08-2019:

En zo worden we allemaal ''klaargestoomd'' om te korten . De mensen in de zuid-Europese landen en de ''Oostblok landen'' zullen hier nooit last van hebben omdat deze hun pensioen van de overheid krijgen en die gaan ieder jaar enkele procenten omhoog En wij , die ''zogenaamd'' het beste pensioen van de wereld hebben kunnen naar die ''verhogingen'' fluiten . De ECB lacht in z'n knuistje en verlaagt de rente zoveel mogelijk , zodat de rijken (waaronder de bankdirecteuren en beleggers horen ) rijker worden en de armen (waaronder de stumpers die men gepensioneerden noemen ) armer worden . We gaan weer terug in de tijd , toen Farao's , Keizers en Koningen en tol(belasting) ontvangers het geld uit je zakken roofden .

 

 
Recente columns
Gesprekken aan de keukentafel
De Britten zeggen weer 'nee'
Als het niet anders kan