Aanmelden

 

 


Armoede, maar vooruitgang

Hoe was Afrika? Die vraag krijg ik nog steeds van mensen die weten dat ik daar van de zomer weer ben geweest. De overheid corrupt, de bevolking arm, maar er is vooruitgang, antwoord ik dan. En van pensioen kunnen ze alleen maar dromen.
 
Ik had het dorp echt niet herkend. Als je me zo, zonder toelichting in Mkanda had gezet, met alleen maar de mededeling: je bent hier eerder geweest. Zoveel was er ten goede veranderd in dit stoffige dorp. Verstopt in het platteland van Malawi, Afrika’s armste land volgens sommige internationale ranglijstjes. Alleen te bereiken via een bijna onbegaanbare weg vol kuilen en twee gammele houten bruggen; niet veel meer dan een paar planken vol spijkers.
 
Hongersnood
Tien jaar geleden was ik er ook, toen namens een kleine hulporganisatie. Om te helpen de hongersnood af te wenden die uitbrak. De droogte had de oogst laten mislukken en de voorraadschuurtjes waren leeg. Niet dat wij het konden opnemen tegen het onbarmhartige klimaat. Maar dat betekent nog niet dat je helemaal machteloos bent.
 
We hebben de dorpsbewoners toen een voorraad maïs (het volksvoedsel in Malawi) en kunstmest voor de nieuwe oogst kunnen bezorgen. Elders in een grote sloppenwijk van Blantyre hebben we elke ochtend aan duizenden schoolkinderen een bord pap kunnen geven, zodat ze niet met een lege maag de schooldag door moesten. 
 
Kleuterschooltje
Deze zomer keerde ik terug naar Mkanda.  Wat was er veel gebeurd! Dat ‘onze’ stichting er jaren geleden een kleuterschooltje had gebouwd, wist ik. Onderschat overigens niet de betekenis daarvan. In een dorp dat – zoals veel andere - hevig geteisterd is door aids, waar veel kinderen één of soms zelfs beide ouders missen, is dagopvang met een goede kleuterjuf heel belangrijk voor de kleinsten. De kinderen leren terwijl ze spelen. De familie is even ontlast en kan beter zorgen dat er dagelijks iets te eten komt.
 
Basisschool
Maar er was meer veranderd. Naast de kleuterschool bleek de ene stichting inmiddels een aantal klasgebouwen neergezet te hebben voor een basisschool. Een andere hulporganisatie had het initiatief overgenomen en er later nog een paar gebouwd. Nu had de eerste op haar beurt de laatste twee lokalen gefinancierd, waaraan hard werd gewerkt. Zeer binnenkort staat er dus in Mkanda een complete achtklassige basisschool (voor 6-14 jaar en ouder) en dat is van groot belang. Als eenmaal een complete school is voltooid, neemt de Malawiaanse overheid namelijk de financiering van de school over, inclusief de salarissen van de onderwijskrachten.
 
Waterpomp
Niet alleen vanwege dit hele scholencomplex had ik het dorp nooit meer herkend. Er was meer gebeurd. Het dorp had nu een eigen (functionerende) waterpomp en zelfs een eigen gezamenlijke maïsmolen voor de zelf verbouwde maïs. Dat betekent dat de bewoners – vaak vrouwen en kinderen – niet meer uren hoeven te sjouwen naar ver weg gelegen dorpen en putten.
 
Tegelijk staan de kranten in Malawi vol over de corruptie van de overheid. De vorige regering wordt aan de schandpaal genageld, zonder dat ik het gevoel krijg dat de nieuwe een haar beter is. Westerse landen mijden de overheidskanalen in Malawi en steunen vooral particuliere hulporganisaties.
 
Pensioen
Maar tegenover deze sombere verhalen uit Afrika mogen ook de positieve ontwikkelingen op lokaal niveau niet ontbreken, zoals ik die zelf heb gezien. Het leven is nog steeds hard en sober in Mkanda. De mensen sappelen om hun kinderen en zichzelf van eten te voorzien. Ze verbouwen maïs en tabak (een van de belangrijkste exportproducten van Malawi). Het gemiddeld inkomen ligt rond de één à twee dollar per dag. En voor velen dus vaak lager. Maar ze ervaren vooruitgang.
 
Ook daar moest ik vertellen wat voor werk ik deed in het verre Nederland. Uitleggen dat hier mensen sparen voor hun pensioen, gezamenlijk geld opzij leggen voor later. Ze begrepen het volkomen en knikten goedkeurend. Ja, zo moet je dat doen, samen voor later, als je geld over zou houden.
 
Arnold Verplancke
bestuurslid PGB

 

Arnold Verplancke

over Arnold Verplancke

Arnold Verplancke (1945) is oud-journalist en was tot mei 2017 bestuurslid van Pensioenfonds PGB. Hij gaat in op actuele onderwerpen en reageert op discussies. Ook legt hij in zijn columns in gewone-mensentaal uit hoe pensioen werkt.

Volgende column
Noodklok pensioenen

 PGB - BlogReacties

k. van zon reageer
reageert op 16-10-2015:

Leuk uw stukje over Malawi, temeer daar ik er zelf werkzaam was in 1996 bij de monfort press. Helaasis de corruptie er heel erg zoals in de meeste Afrikaanse landen, vr.groet k.van zon

H.Jamin reageer
reageert op 19-10-2015:

Door de vluchtelingenproblematiek dreigt dit soort mensen in de vergetelheid te geraken. Het is goed om te zien dat er mensen zijn die helpen. Mogelijk kunnen we dit financieel ondersteunen (mits kleinschalig van opzet). Vele kleintjes maken ook grote hulp mogelijk.